Yarın başlayacak olan arabuluculuk sistemi ile ilgili Avukat ve Arabulucu Yılmaz Özdemir ile sistemin detaylarını ve yeni gelişmeleri konuştuk.
Siz yıllardır Bandırma’da hem avukatlık hem aabuluculuk yapıyorsunuz. Arabubuluculuk konusundaki yeni düzenlemelere geçmeden önce Arabuluculuk neydi kısaca hatırlatabilir misiniz?
Evet, Arabuluculuk aslında sosyolojimizde var olan bir müessese iken hukuk sistemimize girişi yeni sayılabilir. Arabuluculuk, Hukuk Sistemimize 2012’de kabul edilen 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile girmiş, uygulanma bir süre ihtiyari olarak uygulanmış, 2017 yılından itibaren de bazı dava türleri açısından zorunlu hale getirilerek uygulanmaya devam dilmiş, her geçen gün de uygulama alanı arttırılmıştır.
Arabuluculuk; aralarında uyuşmazlık bulunan tarafları bir araya getiren, sistematik teknikler uygulayarak onların müzakere etmelerini, birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini sağlamayı amaçlayan bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir.
Arabulucu ise aralarında uyuşmazlık bulunan tarafların bu uyuşmazlıklarına kendi çözümlerini bulmalarına yardımcı olan kişi veya kişilerdir.
Arabulucu tarafsız bir kişidir. Ayrıca arabuluculuk süreci de gizlidir. Yani o süreçte konuşulan, pazarlık konusu yapılan hiçbirşey sürecin dışındakilere anlatılamaz, mahkemede delil olarak kullanılamaz.
Türk Hukuk isteminde ne tür arabulucuklular var, her uyuşmazlık konusunda arabuluculuğa gitmek mi gerekir?
Türk Hukuk Sisteminde ana hatlarıyla ihtiyari ve dava şartı olmak üzere iki tür arabuluculuk vardır.
İhtiyari arabuluculukta, dava şartı olmasa bile tarafların biri arabulucuya direkt başvurarak diğer taraf ya da taraflar ile arasındaki uyuşmazlığın dava yoluna gidilmeden kesin bir şekilde çözülmesini istediğini belirtebilir. Karşı taraf da kabul ederse uyuşmazlık arabuluculuk süreci ile mahkemelere intikal etmeden kesin bir şekilde çözümlenebilir.
Tabi her uyuşmazlık arabuluculuğa uygun değildir. Tarafların üzerinde serbestçe tasarrufta bulunamayacağı bir takım iş ve işlemler arabuluculuğa elverişli değildir. Boşanma, velayet, hizmet tespiti gibi.
Dava şartı arabuluculuk da ise; bir takım uyuşmazlıklarda dava açmadan önce bir arabuluculuk başvurusu yapılması gerekir. Yani belli konularda bir uyuşmazlığınız var ise öncelikle arabulucuya başvurmanız, arabuluculuk süreci tamamlandıktan sonra dava açmanız gerekir.
Hangi davalar bakımından dava açmadan önce arabulucuya başvurmak gerekir?
Şimdi şunu belirtelim, dava şartı arabuluculuk kapsamındaki uyuşmazlıkta arabulucuya başvurmadan dava açmanız durumunda dava direkt usulden reddedilir. Eğer davanızı vekilsiz olarak açacaksanız mutlaka bu konularda bilgi sahibi olmalısınız ki davanızın usulden reddi ile karşı karşıya kalmayın. Bu arada arabuluculuk sürecine başvurmak tamamen ücretsizdir. Ancak anlaşma durumunda tarafların anlaşmasına göre arabuluculuk ücreti ödenmesi gerekir. anlaşmama durumunda ise ileride haksız çıkandan alınmak üzere arabuluculuk ücreti adalet bakanlığı tarfından arabulucuya ödenir.
Şimdi asıl sorunuza dönersek; daha önce işçi- işveren uyşmazlıkları, ticari uyuşmazlıklar ve tüketici uyuşmazlıkları dava şartı arabuluculuk kapsamındayken bu kapsam genişletilmiş ve bu dava şartı arabuluculuk kapsamına 1 Eylül 2023 itibari ile kira uyuşmazlıkları, komşuluk haklarından kaynaklanan uyuşmazlıklar, ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıkları ve kat mülkiyetinden kaynaklanan uyuşmazlıklar da eklenmiştir. Yani 1 Eylül 2023 itiberi ile saydığım bütün bu uyuşmazlıklarla ilgili dava açmadan önce bir arabulculuk başvurusu yapmanız gerekmektedir.
Dava şartı arabuluculuk kapsamının genişletilmesi dışında arabuluculuk müessesesi ile ilgili başkaca yeni gelişmeler var mıdır?
Tabi, yukarıda bahsettiğimiz yeni düzenlemelerin yanında yine arabuluculuk müessesesi ile ilgili gerek avukatı olsa bile taraf asilin süreç hakkında bilgilnedirilmesi, geek sürece katılmamış olsa bile tarafların sürecin sonucu ile ilgili bilgilendirilmesi, gerekse icra edilebilirlik şerhi alınması konularında da yeni düzenlemeler yapılmıştır.
Verdiğiniz bilgileri için teşekkür ederiz.
GÜNDEM
08 Eylül 2024GÜNDEM
08 Eylül 2024GENEL
08 Eylül 2024GÜNDEM
08 Eylül 2024GÜNDEM
08 Eylül 2024GÜNDEM
08 Eylül 2024GENEL
08 Eylül 2024Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.